F-gassen 2027: welke warmtepompen mag u na 1 januari nog verkopen en installeren
Laatst gecontroleerd op bij de bronnen onderaan deze pagina.
Dit is geldend EU-recht, geen voornemen. Het verbod staat in bijlage IV van verordening (EU) 2024/573 en geldt in alle lidstaten. Wat nog kan schuiven, zijn tijdelijke uitzonderingen die de Europese Commissie op verzoek verleent, zoals de uitzondering van 10 november 2026 voor twee binnen opgestelde typen. Vraag per toestel uw leverancier om een schriftelijk antwoord.
In het kort
- Vanaf 1 januari 2027 mogen monoblock warmtepompen en split lucht-water warmtepompen tot en met 12 kW met een koudemiddel van GWP 150 of meer niet meer in de handel worden gebracht. R32 (GWP 675) valt daaronder, R290 (propaan) niet. Er is een uitzondering als veiligheidseisen op de plaats van installatie dat nodig maken.
- De verordening maakt geen uitzondering voor hybride warmtepompen. Het warmtepompdeel van een hybride toestel is een warmtepomp, monoblock of split.
- "In de handel brengen" gaat over het eerste beschikbaar stellen van elk afzonderlijk toestel in de EU. Wat vóór 1 januari legaal in de handel is gebracht, mag daarna nog worden geleverd. In 2027 mag dat alleen als wordt aangetoond dat het toestel vóór die datum legaal in de handel is gebracht.
- Ook voor het in bedrijf stellen na 1 januari 2027 moet de exploitant (meestal de eigenaar of gebruiker) kunnen aantonen dat het toestel vóór die datum in de handel is gebracht, of dat de veiligheidsuitzondering geldt. Bewaar dus per toestel het bewijs en geef het de klant mee.
- Een tijdelijke uitzondering voor 2027 geldt alleen voor twee binnen opgestelde monoblock typen, niet voor gewone buitenunits.
Wat er op 1 januari 2027 verandert
Artikel 11, lid 1, van verordening (EU) 2024/573 verbiedt het in de handel brengen van de producten en apparatuur uit bijlage IV vanaf de datum die in die bijlage staat. Voor warmtepompen gaat het om punt 8 (autonoom opererende apparatuur, waaronder monoblock) en punt 9 (split). De regels die voor woningen en kleine bedrijfspanden het meest tellen:
| Bijlage IV | Soort toestel | Verboden vanaf 1 januari 2027 | Uitzondering voor veiligheidseisen |
|---|---|---|---|
| Punt 8, b) | Monoblock en andere autonoom opererende warmtepompen, tot en met 12 kW | Met gefluoreerde broeikasgassen met een GWP van 150 of meer | Ja. Kan op grond van veiligheidseisen op het bedrijfsterrein geen gas onder GWP 150 worden gebruikt, dan is de grens GWP 750. |
| Punt 8, d) | Monoblock en andere autonoom opererende warmtepompen, boven 12 kW tot en met 50 kW | Met een GWP van 150 of meer | Ja, met dezelfde grens van GWP 750 |
| Punt 9, b) | Split lucht-water systemen, tot en met 12 kW | Die gefluoreerde broeikasgassen met een GWP van 150 of meer bevatten of nodig hebben voor hun werking | Ja, "indien dat nodig is om aan veiligheidseisen op het bedrijfsterrein te voldoen". De tekst noemt hier geen grens van GWP 750. |
- FeitTekst van bijlage IV, punten 8 en 9, en artikel 11, lid 1, van verordening (EU) 2024/573 in de Nederlandse en de Engelse versie op EUR-Lex, door ons gelezen op 15 november 2026. Split lucht-lucht systemen tot en met 12 kW (punt 9, c) volgen op 1 januari 2029.
- FeitEen voetnoot bij punt 9 bepaalt dat vaste warmtepompen en klimaatregelingsapparatuur met twee luchtkanalen als "split" (categorie 9) gelden.
Het onderscheid tussen monoblock en split bepaalt dus niet of het verbod in 2027 geldt, wel onder welk punt een toestel valt, en daarmee hoe de veiligheidsuitzondering is geformuleerd.
Er hoort nog een regel bij die al geldt. Artikel 11, lid 7, bepaalt dat niet-hermetisch gesloten apparatuur die met gefluoreerde broeikasgassen is gevuld alleen aan een eindgebruiker mag worden verkocht als wordt aangetoond dat een gecertificeerde onderneming de installatie doet. Volgens IPLO is certificering onder de nieuwe verordening ook verplicht voor werk met natuurlijke koudemiddelen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) ziet toe op de naleving.
GWP van veelgebruikte koudemiddelen
| Koudemiddel | GWP | Valt vanaf 2027 onder het verbod van punt 8 b) of 9 b) |
|---|---|---|
| R32 (HFK-32) | 675 | Ja, GWP 150 of meer |
| R134a (HFK-134a) | 1.430 | Ja |
| R410A (mengsel van 50% R32 en 50% R125) | circa 2.088 | Ja |
| R290 (propaan) | 0,02 | Nee, geen gefluoreerd broeikasgas |
- FeitGWP van R32, R134a en R125 (3.500) uit bijlage I van verordening 2024/573. GWP van R290 volgens de klimaatpagina van de Europese Commissie (bijgewerkt 9 april 2025), die R290 ook noemt als alternatief voor R32 en R410A in monoblock warmtepompen voor woningen.
- RekensomDe GWP van een mengsel is het gewogen gemiddelde van de bestanddelen naar gewicht: 0,5 × 675 + 0,5 × 3.500 = 2.087,5. RVO vermeldt het koudemiddel en de GWP van elk toestel ook op de meldcodepagina in de ISDE-meldcodelijst.
Hybride warmtepompen
FeitDe verordening definieert een warmtepomp als apparatuur die omgevingswarmte en/of restwarmte uit lucht-, water- of bodembronnen gebruikt (artikel 3, punt 41). Bijlage IV maakt bij punt 8 en punt 9 geen uitzondering voor toestellen die samen met een cv-ketel werken.
Onze lezing: een hybride warmtepomp is voor deze regels een warmtepomp. Het warmtepompdeel is een monoblock (punt 8, b) of een split lucht-water systeem (punt 9, b). Een hybride monoblock tot 12 kW met R32 valt dus vanaf 1 januari 2027 onder het verbod op in de handel brengen, tenzij de veiligheidsuitzondering geldt. Dat het toestel "maar" een deel van de warmte levert, maakt voor de verordening niet uit; het criterium is het vermogen en het koudemiddel.
Dit staat los van de ISDE. RVO noemt op de pagina over de voorgenomen ISDE-wijzigingen voor 2027 geen koudemiddelen. Wat er voor de subsidie op hybride toestellen verandert, leest u op onze pagina over ISDE 2027.
Voorraad: leveren en installeren na 1 januari
Het verbod gaat over het in de handel brengen. Dat begrip bepaalt wat er met voorraad mag.
- Feit"In de handel brengen" is volgens artikel 3, punt 6, onder meer het voor het eerst in de Unie, al dan niet tegen betaling, leveren of beschikbaar stellen aan een andere persoon. Volgens de richtsnoeren van de Europese warmtepompbranche (EHPA, november 2024), die DG CLIMA citeren, gaat het om elk afzonderlijk toestel, niet om het eerste toestel van een model.
- FeitArtikel 11, lid 1, derde alinea: gedurende één jaar na de datum in bijlage IV is de latere levering van producten of apparatuur die vóór die datum legaal in de handel zijn gebracht "alleen toegestaan indien wordt aangetoond dat het product of de apparatuur vóór die datum legaal in de handel is gebracht".
- FeitArtikel 13, lid 19: het is verboden apparatuur uit onder meer punt 8, b) tot en met e), en punt 9, b) tot en met f), van bijlage IV na de verbodsdatum in bedrijf te stellen, tenzij de exploitant kan aantonen dat (a) de veiligheidseisen op de specifieke locatie geen apparatuur met een lager GWP toestaan, of (b) de apparatuur vóór de verbodsdatum in de handel is gebracht.
- FeitDe exploitant is volgens artikel 3, punt 5, wie de feitelijke macht uitoefent over het technisch functioneren van de apparatuur. Onze lezing: bij een woning is dat in de regel de eigenaar of bewoner, niet de installateur.
- Secundaire bronVolgens vakblad Solar Magazine (29 oktober 2026) mogen groothandels en installateurs deze warmtepompen na 1 januari nog verkopen; het verbod richt zich op fabrikanten en importeurs. Dezelfde bron meldt dat fabrikanten in het derde kwartaal van 2026 53 procent meer warmtepompen voor woningen leverden dan een jaar eerder, en dat een belangrijk deel daarvan nog bij groothandels en installateurs op de plank staat.
- Secundaire bronDe EHPA-richtsnoeren geven een voorbeeld van DG CLIMA: een groothandel die toestellen vóór de ingangsdatum van de fabrikant heeft gekocht, mag ze daarna nog aan klanten verkopen, maar toezichthouders kunnen bewijs vragen dat ze legaal in de handel zijn gebracht. De datum waarvóór de groothandel moet hebben gekocht noemt die bron op twee manieren (1 december en 31 december 2026).
Wat dit praktisch betekent: voorraad uit 2026 is niet waardeloos, maar zonder papieren wordt hij lastig. U levert in 2027 alleen met bewijs, en uw klant moet bij het in bedrijf stellen kunnen aantonen dat het toestel vóór 1 januari in de handel is gebracht. De verordening zegt niet welk bewijs volstaat. Een factuur of pakbon van fabrikant of groothandel met datum en serienummer ligt voor de hand; vraag uw leverancier wat hij zelf als bewijs bewaart.
Staan er op uw website nog toestellen die u in 2027 niet meer nieuw kunt krijgen? De gratis groeiscan loopt uw assortiment, subsidieteksten en werkgebied na, met bron per bewering. Bekijk een voorbeeldrapport voor een verzonnen installatiebedrijf.
De uitzondering voor veiligheidseisen
FeitPunt 8, b) en punt 9, b), gelden niet "indien dat nodig is om aan veiligheidseisen te voldoen". Bij punt 8 staat erbij: als op grond van veiligheidseisen op het bedrijfsterrein geen gas onder GWP 150 kan worden gebruikt, is de grens GWP 750. Bij punt 9, b), staat die zin niet.
Secundaire bronVolgens de EHPA-richtsnoeren schrijft DG CLIMA dat de uitzondering specifiek is voor de plaats waar het toestel wordt gebruikt, en dat het aan de exploitant en de installateur is om alleen een toestel met een hogere GWP te plaatsen waar een toestel dat aan de regels voldoet om veiligheidsredenen niet kan.
Onze lezing: de uitzondering is per adres, niet per merk of model. Een fabrikant kan een R32-monoblock dus niet in het algemeen blijven verkopen met een verwijzing naar veiligheid. Beroept u zich bij een klant op de uitzondering, leg dan per adres vast waarom een toestel met propaan of een ander koudemiddel onder GWP 150 daar niet kan, en welke regel dat verbiedt. De exploitant moet dat volgens artikel 13, lid 19, kunnen aantonen.
Tijdelijke uitzondering voor twee binnentypen
FeitUitvoeringsverordening (EU) 2026/2486 van de Commissie van 10 november 2026, gepubliceerd op 11 november 2026, geldt van 1 januari 2027 tot en met 31 december 2027. Zij staat toe dat twee binnen opgestelde monoblock typen met een GWP van 150 of meer in 2027 nog in de handel komen, mits ze zijn geëtiketteerd volgens artikel 12, lid 2, van verordening 2024/573:
- pekel-water en water-water warmtepompen boven 20 kW en tot en met 50 kW;
- lucht-water monoblock systemen met dubbele kanalen voor de aanvoer van buitenlucht, tot en met 12 kW.
De Duitse bevoegde autoriteit vroeg de uitzondering aan op 6 juli 2026. De Commissie oordeelde dat er voor deze typen nog niet genoeg geschikte alternatieven zijn. De uitzondering geldt dus niet voor gewone buiten opgestelde monoblock of split lucht-water warmtepompen, en is een uitstel van een jaar, geen blijvende vrijstelling.
Wat er na 2027 volgt
| Vanaf | Bijlage IV | Wat |
|---|---|---|
| 1 januari 2029 | Punt 9, c) | Split lucht-lucht systemen tot en met 12 kW met een GWP van 150 of meer |
| 1 januari 2029 | Punt 9, e) | Split systemen boven 12 kW met een GWP van 750 of meer |
| 1 januari 2030 | Punt 8, e) | Overige autonoom opererende klimaatregelingsapparatuur en warmtepompen met een GWP van 150 of meer |
| 1 januari 2032 | Punt 8, c) | Monoblock en andere autonoom opererende warmtepompen tot en met 12 kW met gefluoreerde broeikasgassen, ongeacht de GWP |
| 1 januari 2033 | Punt 9, f) | Split systemen boven 12 kW met een GWP van 150 of meer |
| 1 januari 2035 | Punt 9, d) | Split systemen tot en met 12 kW met gefluoreerde broeikasgassen, ongeacht de GWP |
Alle regels met een uitzondering voor veiligheidseisen. Bron: bijlage IV van verordening (EU) 2024/573.
Voor onderhoud geldt al sinds 1 januari 2026 dat airconditioning en warmtepompen niet meer worden bijgevuld of onderhouden met een gefluoreerd gas met een GWP van 2.500 of meer, met uitzonderingen tot 2032 voor geregenereerd of gerecycled gas (artikel 13, lid 4; IPLO). R32 en R410A liggen onder die grens.
Checklist voor december
Onze praktische invulling van de regels hierboven, geen eisen uit de verordening.
- Zet uw voorraad op een lijst: merk, type, vermogen, koudemiddel, GWP, monoblock of split, serienummer, en de datum en het document waarmee u het toestel kocht.
- Vraag uw groothandel schriftelijk welke toestellen hij na 1 januari nog kan leveren, en welk bewijs van in de handel brengen hij meelevert.
- Bewaar per toestel dat bewijs, en geef de klant bij oplevering een kopie. Hij is de exploitant en moet het bij het in bedrijf stellen kunnen aantonen.
- Kijk uw open offertes na: welke toestellen worden pas in 2027 geleverd en geïnstalleerd, en is daarvoor voorraad uit 2026 met bewijs?
- Werk uw assortiment en website bij. Een toestel tot 12 kW met R32 dat nog niet in de handel is gebracht, komt in 2027 alleen nog met de veiligheidsuitzondering op de markt, of als het onder de tijdelijke uitzondering valt.
- Gebruikt u de veiligheidsuitzondering? Leg per adres vast waarom een toestel onder GWP 150 daar niet kan.
- Laat uw monteurs weten welke R290-toestellen u gaat voeren, en controleer of uw certificering en werkwijze daarop zijn ingericht.
- Noem in offertes en op uw website het koudemiddel en de GWP van elk toestel. Dan hoeft de klant er niet naar te vragen.
Veelgemaakte fouten
- Denken dat hybride buiten de regels valt. De verordening kent geen uitzondering voor hybride toestellen.
- Denken dat alleen split geraakt wordt, of alleen monoblock. Allebei vallen ze tot en met 12 kW per 1 januari 2027 onder het verbod, onder verschillende punten.
- Voorraad zonder papieren. Wie in 2027 levert, moet kunnen aantonen dat het toestel vóór 1 januari legaal in de handel is gebracht. Uw klant heeft dat bewijs ook nodig.
- De veiligheidsuitzondering als vrijbrief gebruiken. Zij geldt per locatie, niet per product.
- De uitzondering van 2026/2486 te breed lezen. Die geldt voor twee binnen opgestelde monoblock typen en alleen in 2027.
- GWP 150 verwarren met GWP 750. De grens van 750 noemt de verordening alleen bij punt 8 als terugvaloptie binnen de veiligheidsuitzondering.
- Verkopen aan een doe-het-zelver. Niet-hermetisch gesloten apparatuur die met gefluoreerde gassen is gevuld, mag alleen aan een eindgebruiker worden verkocht als een gecertificeerde onderneming installeert.
Wat wij niet konden vaststellen
- Welk bewijs van in de handel brengen een toezichthouder in de praktijk accepteert. De verordening zegt dat het moet worden aangetoond, niet hoe. Wij vonden geen pagina van de ILT of IPLO die dit voor warmtepompen uitwerkt.
- De datum waarvóór een groothandel moet hebben gekocht. De EHPA-richtsnoeren noemen 1 december en 31 december 2026; de verordening noemt alleen de verbodsdatum.
- Of de Commissie voor andere typen nog een uitzondering verleent. Artikel 11, lid 5, maakt een uitzondering van maximaal vier jaar op onderbouwd verzoek mogelijk.
- Welke concrete veiligheidseisen in Nederland een toestel met propaan op een bepaalde plek uitsluiten. Dat hangt af van de locatie en de normen die daar gelden.
- Of de ISDE voor 2027 iets verandert voor toestellen met R32. RVO noemt koudemiddelen niet op de pagina over de voorgenomen wijzigingen.
Bronnen
Alle bronnen door ons geraadpleegd op 15 november 2026. Tussen haakjes de datum van de bron zelf.
- EUR-Lex, Verordening (EU) 2024/573 betreffende gefluoreerde broeikasgassen (7 februari 2024): artikel 3 (punten 5, 6 en 41), artikel 11 (leden 1, 5 en 7), artikel 12, lid 2, artikel 13 (leden 4 en 19), bijlage I en bijlage IV (punten 8 en 9). Nederlandse en Engelse versie.
- Publicatieblad van de Europese Unie, Uitvoeringsverordening (EU) 2026/2486 (10 november 2026, gepubliceerd 11 november 2026; Spaanse taalversie via de spiegel van het BOE, omdat EUR-Lex deze pagina niet aan ons wilde leveren)
- Europese Commissie, Stationary air conditioning and heat pumps (bijgewerkt 9 april 2025)
- IPLO, Gevolgen herziening F-gassenverordening voor installateurs (gewijzigd 22 mei 2025)
- IPLO, Gevolgen voor de detailhandel (gewijzigd 24 maart 2025)
- IPLO, Toezicht en handhaving (gewijzigd 4 september 2026)
- RVO, ISDE: wat wijzigt er in 2027 (voorgenomen; gecontroleerd 12 november 2026)
- Solar Magazine, Warmtepompverkoop schiet 53 procent omhoog (29 oktober 2026; secundaire bron)
- EHPA, F-gas regulation guidelines (november 2024; secundaire bron, citeert DG CLIMA)
Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch of fiscaal advies. De tekst van de verordening en de uitleg van de toezichthouder zijn leidend. Laatst gecontroleerd op 15 november 2026.